
زندگی به چنگ آمده
پیروز کلانتری
در برنامۀ هفتۀ اخیر سری جدید مستند 4 ( سه شنبه 26 دی) فیلم مردی با دوربین فیلمبرداری ژیکا ورتوف نمایش داده شد. از سر اتفاق همین روزها در این فکر بودم که بادوستان – بخصوص مانی پتگر – صحبت کنم، شاید بشود امکان جور کنیم و در برنامه ای دوسه روزه فیلم هایی از گدار را، مشخصاّ از منظر جستجوی نگاه مستند در سینمای او و پیگیریویژگی های این نگاه، به تماشا بگذاریم و گپ و گفت راه بیندازیم. همراه این قصد و تصور، یادفیلم های ورتوف و مشخصاّ همین فیلم مردی با دوربین فیلم برداری افتادم و اینکه بد نیستآن را هم در کنار فیلم های گدار نشان دهیم؛ چون بداعت و طراوت آن دورۀ نگاه ورتوف درفضای فیلم های مستند/ تجربی ، نزدیک است به تنش و تکانی که گُدار به ساختار فیلم هایداستانی وارد کرد و اتکای آن به صحنه، ادبیات و تدوین کلاسیک را یکسر به بازی گرفت و ازاین بازیگوشی دنیایی خلق کرد که هنوز تازه و برانگیزاننده است.گدار معتقد بود لحظه چیزی است که سینما را زیبا می کند و سینما برای ثبت لحظه اختراعشد : " زندگی به چنگ آمده " . او می گوید : " سینما جالب است، چون لحظۀ میرای زندگی راضبط می کند. "مردی با دوربین فیلم برداری ورتوف مالامال از همین لحظه های میراست ؛ آن را بهچنگ می آورد ودر گذار دائم و موازی اش میان لحظه هایی از زندگی روزمره وتکرار آن لحظاتلا به لای صحنه های دیگر، هر بار حس و درک تازه ای بر می انگیزد؛ کاری که گدار با خردکردن دائم لحظه ها و نماهای فیلم هایش در پی آن است. ثبت لحظه، رجوع به واقعیت است وآن خرد کردن ها و تکرارها، فراتر رفتن از آن؛ واین همان کاری است که یک مستند موفق بایدبتواند از پسش برآید.
|
||