|
پي نوشت های فصل دو 1- روزنامه اطلاعات ، پانزدهم تيرماه 1320 2- براي توضيح مفصل در اين بارة رجوع شود به سينما وافكار عمومي سازي در سال هاي 1316 تا 1327 ، فصلنامة فارابي ، شمارة سوم زمستان 1379 صفحات 71 تا 139 3- اين قطعه فيلم تحت شمارة 1274در فيلمخانة ملي ايران نگهداري ميشود . پس از چاپ بخش اول اين نوشته در ماهنامة فيلم ، شاهرخ گلستان از پاريس تلفني تماس گرفت و اطلاعات تازه اي در بارة فيلمهاي قديمي در اختيارمن گذاشت : بسياري از فيلم هاي قديمي را من در سفري كه به انگليس ، فرانسه و نيويورك كردم ديدم و به فرهنگ وهنر پيشنهاد كردم كه بخرند . من نرفته بودم كه آرشيو بخرم اما فيلمهايي كه خريديم در فيلم « آتشي كه نميرد » مورد استفاده قرار گرفت. البته همان زمان فردي از آلمان مقداري فيلم آورده بود كه يكجا به فرهنگ وهنر فروخت . من البته سخنراني سيد ضياالدين را هم ديده ام كه در ايران نيست. حتي فيلمهايي در بارة حفاري هاي اولية صنعت نفت را پيشنهاد كردم كه بخرند.» شاهرخ گلستان ، توجه داد كه در نمايش وزمان گيريِ فيلمهاي قديمي ، بايد 16 قاب در ثانيه محاسبه كرد . دكتر حميد نفيسي نيز كتاب « ايران مديا ايندكس » را برايم فرستاد كه ده فيلم در ارتباط با دورة رضا شاه فهرست كرده و به فيلمي از سيد ضيا اشاره دارد كه در سال 1921 توسط پارامونت نيوز ، فيلمبرداري ولي توزيع نشده است . نفيسي مي افزايد :« اطلاع بيشتري دردسترس نمي باشد و به درستيِ تاريخ و عنوان فيلم يقين ندارم ». همچنين فيلم خبريِ ديدار عاليجناب تيمورتاش از لندن (در سال 1928 )به پيشنهاد رئيس شركت نفت انگليس وايران ساخته شده و يك كپي براي شاه به ايران فرستاده شده است. ( البته تا اينجا كه ميدانم تيمورتاش در سال 1310 نيز براي مذاكره با رياست كمپاني نفت به انگليس سفر كرد كه ما جراهاي آن سفر منجر به عزل او از وزارت دربار شد ) .فيلمي از فاكس نيوز هم در بارة تقاضاي غرامت قتل رابرت ايمبري كنسوليار آمريكا در ايران تحت عنوان « پرسيا » ، فهرست شده كه متاسفانه اين فيلمها در ايران مشاهده نشده اند . در دسترس بودن اين كتاب از اين نظر هم داراي اهميت بود كه متوجه شدم تعدادي از فيلمهاي موجود در ايران در فهرست مذكور وجود ندارد . از جمله فيلم زنان پرسيا كه در اوايل دهة بيست توسط انگليسي ها دربين طوايف شيراز گرفته شده در فهرست مذكور نيست . يا تفاوت هاي جزئي در ذكر نام موسسة فيلمبرداري موجود است براي نمونه در عنوان بندي فيلم « متفقين در ايران ملاقات مي كنند » موجود در ايران ، فيلم محصول پاته گازت است و در فهرست نفيسي بريتيش پاته تون ثبت شده است . و يك نكته را بيفزايم : علاوه بر تمثال رئيس الوزرا ساختة ژرژ اسماعيلف كه به دليل آتش گير بودن و البته بيشتر به احتمال دندانه خوردن ، فريم به فريم مشاهده شد . در فيلم علاء الدين پزشكي تحت عنوان رضا شاه كبير نيز شاهد همان تصويري بودم كه ژرژ اسماعيلف در يك روز طوفاني از بر زمين زدن اولين كلنگ راه آهن سراسري ايران گرفته ا ست . تصويري مهم كه اينك سازنده اش شناخته و معرفي مي شود . پرچم ها در باد حركت مي كنند و به شدت تكان مي خورند . و كل صحنه حدود يكدقيقه و حد اكثر 5 نما ست . رضا شاه كلنگ بر زمين مي زند . در ضمن صحنه هاي مربوط به حضور رضا شاه در كاخ مرمرنسبت به صحنة استفاده شده توسط فيلمسازان كرونوس فيلم هم طولاني تر وهم داراي يك صحنه بيشتر است . همچنين شاهدتصاويري از تاسيس دبيرستان نظام هستيم . ( اين فيلم گردآوري و از نظر بصري بسيار مهم توسط مركز سينمايي هنرهاي زيباي كشور و احتمالا در سال 1340يا 41 تهيه شده است. ) 4- به نقل از سالنامة پارس 1320 5- رجوع شود به مرثية گمشده خسرو سينايي و در قطعه فيلمي با عنوان مهاجرت لهستاني ها به ايران (Polish exodus to Persia) 6- خبر دقيق نوع هدايا در روزنامة اطلاعات 28 هزار روز از تاريخ ايران وجهان شمارة 649 بچاپ رسيده و مربوط به روز چهارشنبه نهم آذر 1322 است . 7- ايران و آمريكا ، بررسي سيا ست هاي آمريكا در ايران ، حسين واعظي ، ص 51 8- مسعود بهنود در كتاب از سيد ضيا تا بختيار ( انتشارات جاويدان ص293 ) اين مسافرت و سفر به سوئيس را بهانه دانسته مي گويد : « مهمترين عامل آ ن سفر مسئلة دارايي هاي رضا شاه در خارج ار كشور بود » 9- روزنامه رهبر31 خرداد 1324 10- به همان 2 رجوع شود 11- روزنامه ايران ، دهم فروردينماه 1322 12- روزنامه ايران ، بيست ويكم فروردينماه 1322 ص يك 13- همان 2 14- مجلة سخن ، آبان ماه 1324 شمارة 100 سال دوم ص 793 15- روزنامه اطلاعات ـ 3/3/1327 در بارة توليد اين فيلم در ادارة روابط فرهنگي سفارت كبراي آمريكا ودر تاريخ12/3/1327 همچنان به اينكه نايمن نمايندة كمپاني فوكس است تاكيد دارد . ( به نقل از تاريخ سينماي جمال اميد ص 840 )
فصل یک: 1287تا 1319 شمسی ما به عنوان دیگران / علف / تصویر یک شهر ایرانی فیلم هایی درباره نفت / جشن عروسی ولیعهد بخش دو: ایران در اشغال از دریچه دوربین متفقین - 1320 تا 1330 شمسی اشغال / کنفرانس تهران / مسئله آذربایجان اما انگلیسی ها / آمریکایی ها / ایران پرسیای جدید بخش سه: تصویر دکتر مصدق و زمانه او در سینمای مستند فیلمبرداران پارامونت در ایران / هیئت خلع ید در آبادان / خروج انگلیسی ها مصدق مسئله نفت را به سازمان ملل می برد
|
||