مازیار بهاری، مستندساز جهانی

 گردآوردۀ : محمد اطبایی

 مازيار بهاري، مستندساز 38سالة ايراني در سال‌هاي جواني به كشور كانادا مهاجرت كرد و در رشته‌هاي سينما و علوم سياسي از دانشگاه‌هاي كنكورديا و مك‌گيل آن كشور فارغ‌التحصيل شد. اولين فيلمش را در 1991 با عنوان مي‌داني گذشته از كجا آغاز شده ساخت و پس از كارگرداني دو فيلم ديگر، در 1995 فيلم موفق سفر سن لوييز را كارگرداني كرد كه در بيش از سي كشور جهان به نمايش درآمد. بهاري در بازگشت به ايران، مستندهاي هنر تخريب (1376) و نقاشي كن! (1378) را ساخت كه در جشنواره‌هاي متعددي به نمايش درآمدند. او در 1999 طي توافقي با يونيسف، نه فيلم كوتاه از هشت فيلم‌ساز مختلف و از جمله دو فيلم به كارگرداني خود را تهيه كرد. بهاري كه در كنار فيلم‌سازي به كار گزارش‌گري و ارسال خبر براي رسانه‌هاي معتبر جهان مانند نيوزويك، بي‌بي‌سي، گاردين و فاكس‌نيوز مشغول بود، دو برنامه دربارة كنترل جمعيت و خاطرات جنگ در ايران براي شبكة دوم بي‌بي‌سي در سال 1999 ساخت. كميسارياي عالي سازمان ملل در امور پناهندگان نيز در سال 2000 ساخت فيلمي دربارة پناهندگان عراقي و افغان در ايران را به وي سفارش داد كه در همان سال فيلم با عنوان تجربة يك پناهنده ساخته شد. بهاري مستند از شرم و تابوت‌ها دربارة ايدز در استان كوازولو ــ ناتال در آفريقاي جنوبي را در سال 2000 ساخت. مستند موفقش فوتبال به سبك ايراني (1380) در بسياري از جشنواره‌ها و شبكه‌هاي تلويزيوني به نمايش درآمد. و عنكبوت آمد مستند پرسروصداي بهاري در سال بعد بود كه به قاتل زنجيره‌اي در مشهد (معروف به «خفاش شب») مي‌پرداخت كه براي دريافت جايزة امي نيز نامزد شد.

در سال 1381، اولين نمايش بهاري با عنوان يك انتقام توجيه‌شده در تئاتر بتي ناننسن كپنهاگ روي صحنه رفت و همين نمايش در سال 2005 نيز در انگلستان به صحنه برده شد و طي چند سال آينده در سرتاسر اروپا اجرا خواهد شد. شبكة دوم بي‌بي‌سي در سال 2003، سفارش ساخت فيلمي را به بهاري براي مجموعة ازدواج در دنيا داد كه حاصل آن فيلم محمد و واسط ازدواج دربارة يك فرد مبتلا به ايدز و آرزوي او براي ازدواج بود. او در سال 2003، دو فيلم مستند كوتاه دربارة انتقال دانشجويان در ايران را براي برنامة «نيوزنايت» بي‌بي‌سي و مستند قصة دو شهر را دربارة قم و نجف براي شبكة چهار انگلستان جلوي دوربين برد. در همان سال، فيلم مردن براي جدا شدن را دربارة دوقلوهاي به‌هم‌چسبيدة ايراني (لاله و لادن بيژني) براي شبكة چهار انگلستان به طور مشترك تهيه كرد. در سال 2004، بهاري انتخابات ايران را براي بخش خبر شبكة چهار انگلستان پوشش داد و يكي از كارگردان‌هاي همين شبكه براي ساخت مجموعة گزارشي كربلا، شهر شهدا بود. او در همين سال، سه مستند كوتاه دربارة مشكلات موجود در عراق براي شبكة چهار انگلستان كارگرداني كرد كه اولي سيستاني مرجع تقلید دربارة آيت‌الله العظمي سيستاني رهبر شيعيان عراق بود، دومين فيلم از دست دادن ايمان به موقعيت حقوق بشر در عراق قبل و بعد از سقوط صدام مي‌پرداخت و فيلم سوم كودكان ابوغريب بود دربارة كودكان زنداني‌شده توسط نيروي ائتلاف در عراق. مازيار بهاري در سال 2005 فيلم آرزوهاي گاندو را دربارة معماري در بوركينافاسو براي بنياد آقاخان كارگرداني كرد و سپس فيلم شيعيان عراق را براي برنامة «نيوزنايت» بي‌بي‌سي ساخت كه اولين مصاحبة يك گزارش‌گر با مقتدي صدر بود. او در همان سال فيلمي دربارة نقض حقوق بشر توسط سربازان انگليسي در عراق نيز جلو دوربين برد. بهاري در سال 2005، دو فيلم ديگر نيز كارگرداني كرد كه اولين آن دربارة هفت مردي است كه دستان آن‌ها را رژيم صدام حسين قطع كرده بود. فيلم دوم يك مستند بلند با عنوان هدف: گزارش‌گران در عراق ( هدف: خبرنگا ر ) بود كه براي شبكة CBC كانادا ساخته شد. در سال 2005 دو نمايش يك انتقام توجيه‌شده و داستان عاشقانه در ابوغريب از مازيار بهاري در بيش از بيست شهر انگلستان روي صحنه رفت. مازيار بهاري در سال 2006 ابتدا دو مستند خبري بلند دربارة ايران براي شبكة چهار انگلستان ساخت. او پس از آن يك تور موسيقي براي شماري از نوازندگان سازهاي كوبه‌اي از كشور بروندي ترتيب داد كه بزرگ‌داشتي براي قهرمانان بروندي در فاجعة نسل‌كشي سال 1993 بود. در تاريخ سينماي مستند ايران، كم‌تر فيلم‌سازي اين‌گونه در كشورهاي مختلف به ساخت فيلم دست زده و ارتباط‌هاي گستردة اين كارگردان با شبكه‌هاي مختلف تلويزيوني نيز دليل ديگري براي موفقيت وي در اين عرصه بوده است.

  ( افزوده : فیلم­های اخیر بهاری : عجیب­ترین ارتش دنیا به سفارش بی بی سی، 2006 . با سلام از شهرک صدر، به سفارش بی بی سی، 2007 و فرقه­ای که می­خواست ارتش باشد، به سفارش شبکۀ انگلیسی الجزیره، 2007. او در حال حاضر مشغول  تهیه و کارگردانی فیلمی در بارۀ دورۀ زمانی نخست­وزیری مصدق تا کودتای 28 مرداد 1332 است . جشنوارۀ مستند آمستردام (  IDFA) امسال از بهاری تجلیل کرد و چند مستند مورد علاقۀ او را نمایش داد .  دو فیلم اجاره­نشینی ( ابراهیم مختاری ) و اون شب که بارون اومد ( کامران شیردل )  فیلم­های ایرانی برگزیدۀ او بود. )

   

  

 برگشت به صفحه اصلی ...