28 مهر 1388

یك توضیح : بار دوم است كه برای نوشته ای در بارۀ بیانیۀ مستندسازان ، مجبور می شوم یادداشتی همراه كنم. هر دو بار نوشته ام در لحظات آخر از صفحۀ روزنامۀ "اعتماد" بیرون كشیده شده و هر دو بار، بیش از آن كه نوشته خیلی مسئله دار و حساس بوده باشد، صرف حمایت از بیانیه و یك حركت گروهی مسئله به حساب آمده است؛ شاهدش هم چاپ نوشتۀ زهرا نعیمی در همین روزنامۀ "اعتماد" و در مذمت كار مستندسازان معترض است. همین فضای بسته و پرفشار، موضوع اعتراض مستندسازان بود و نه چیزهای دیگری كه در واكنش های مقابل بیانیه یك به یك بار بیانیه شد.

نوشتۀ اول را می توانید در وبلاگ رضا بهرامی نژاد بخوانید و این هم نوشتۀ دوم.

 اگر سكوت می كردید، چه می شد؟

 پیروز كلانتری

درآمد

مدتی بعد از انتشار بیانیۀ اعتراض جمعی از مستندسازان به محدودیت های فیلم سازی از شرایط روز و اعلام عدم حضورشان در جشنوارۀ "سینما حقیقت" امسال، مطلبی با عنوان " مسیر را منحرف نكنید" نوشتم و  آن را برای روزنامه "اعتماد" فرستادم و در پیگیری چاپ آن، شنیدم كه از انتشار آن معذورند. چند روز پیش از آن هم از سایت "ایسنا" خبر رسید كه از انتشار هر مطلبی در ادامۀ فضای بیانیه معذورند.

چندی پیش، روزنامۀ "اعتماد" مطلبی را با حدود سه برابر حجم مطلب من و در یك صفحۀكامل از زهرا نعیمی چاپ كرد كه در آن با عمل مستندسازان بیانیه مخالفت شده و از مركز گسترش و جشنواره تمجید به عمل آمده بود. چاپ این نوشته در "اعتماد" را به معنای رفع ممنوعیت چاپ مطلب در بارۀ بیانیه می گیرم و مطلب تازه ام را ارائه می كنم. از قرار باید از خانم نعیمی بابت فراهم كردن این موقعیت نامنتظر سپاسگزار باشم.

 اصل مطلب

جمعی از مستندسازان به شرایط بستۀ موجود معترضند و از شركت در جشنواره ای كه نشانی از این شرایط خاص در آن نیست و انگار جشنواره ای است در پارسال یا سال آینده، دل خوشی ندارند و اعلام عدم حضور می كنند. تعداد این فیلم سازان زیاد است ( 136 نفر كه تا دو سه روز بعد از انتشار بیانیه به نزدیك 170 نفر هم رسید) و اغلب آن ها هم فعال و پیگیر كار فیلم سازی اند (یعنی از سر بیكاری بیانیه نداده اند ). بازتاب داخلی و خارجی بیانیه هم زیاد است و در همان روزهای اول، مهمان اصلی جشنواره فردریك وایزمن عدم حضورش را اعلام می كند (در روزهای اخیر او فیلم هایش را هم از جشنواره بیرون كشید). تا همین جای كار بازی برگزاری جشنواره ای پر رونق و پر مهمان به هم خورده است و مدیران مركز كه كاری به شرایط خاص روز ندارند (تا امروز هیچ حرف و عملی از آنان در ابراز رضایت یا نارضایتی از این شرایط نخوانده و ندیده ایم ) و همۀ فكرشان برگزاری موفق جشنواره شان است، به جای سكوت در برابر معترضانی كه در بیانیه شان هم گفته اند در این حركت، مخالفت شان با نهاد جشنواره "سینما حقیقت" و اعتراض شان به مركز گسترش نیست، هدف بیانیه را مركز فرض می كنند، یا این كه از مستندسازان معترض انتظار رعایت موقعیت و مصالح مركز و جشنواره را دارند ( آن هم در شرایطی كه روشن است برای معترضان موضوع مهم تری مطرح بوده است كه بابتش دردسر بیانیه دادن را انتخاب كرده اند) و از خیره سری این فرزندان ناخلف در "خانوادۀ سینمای مستند" حرص می خورند و سعی در الغای بی فكری آنان و بی اهمیت بودن عمل شان می كنند. به اعاظم سینمای داستانی رجوع می كنند تا از مواهب این جشنوارۀ سینمای مستند بگویند و در حالی كه در نامۀ خداحافطی مدیر مركز مخاطب، جوانان فیلمساز فرض می شود، برای تأییدیه گرفتن دست به دامن پیران سینمای مستند می شوند. سایت مشهور و مؤثر جریان انحصار طلب را پایگاه تبلیغات و نظرات خود می كنند و در آستانۀ جشنواره در گفت و گویی با مدیر جشنواره می خوانیم كه اعتراض فیلمسازان را صرفا" صنفی می خواند و در پی نمایش فیلم هایشان در جشنواره است (در این كه پدر "خانواده" حق ویژه  دارد، حرفی نیست).

در تمامی دو ماه بعد از انتشار بیانیه تا روزهای اخیر جز همان 10 – 15 خط ساده و شفاف، حرف و عمل دیگری از مستندسازان معترض به زبان و اجرا در نیامد و در عوض، چه بسیار حرف و عمل آشكار و پنهان و ماجرا كردن ها كه برای خنثی كردن حضور و تأثیر معترضان و ایجاد انحراف و مخدوش كردن نگاه اصلی همان 10 – 15 خط سمج و مزاحم، در تریبون های جوراجور خوانده، دیده و شنیده شد.

امروز و فردا جشنواره تمام می شود و مدیران فعلی مركز هم باید از مدت ها پیش دریافته باشند (یا واقعا" تصور دیگری داشته اند؟) كه عمر مدیریت شان در مركز به برگزاری همین جشنواره بند بوده است. آیا با سكوت و تحمل آن 10 – 15 خط جشنوارۀ بدتری برگزار می شد؟ باور كنیم كه هر دو طرف بر سر اعتقاد خود عمل كرده اند: مستندسازان معترض در برابر شرایط پرفشار كنونی و مدیریت مركر گسترش در باب حفظ و حراست جشنواره ای كه آخرین تیر تركش به رخ كشیدن جایگاه و موقعیت مدیریتی اش بود.

سفرۀ  "خانوادۀ سینمای مستند" و افراد و اعضای آن هنوز پهن است.  

[صفحه اصلی] [مقاله] [گفت و گو] [جهان] [تجربه] [نقد] [ما] [اشتراک] [لینک]