|
|
|
کارگاه "مستند گزارشی"
پیروز کلانتری
روزهای پنجم تا هفتم دی ماه کارگاه " مستند کزارشی " با طراحی منوچهر مشیری و به همت انجمن مستندسازان و خانۀ سینما در محل خانۀ سینما برگزار شد. در این سه روز در کارگاه های تئوریک و عملی، از طریق همایون امامی، ارسطو مداحی گیوی، محمود سماکباشی و حمید احمدی لاری ابعاد و جنبه های مختلف این نوع سینمایی بررسی شد و با حضور مازیار بهاری مستند ساز آشنای این حیطه و رخشان بنی اعتماد و ابراهیم مختاری ، که از این شیوه فیلم سازی در فیلم هایشان بهره می برند، تجارب این فیلم سازان به حاضران کارگاه که اعضای انجمن مستند سازان بودند، منتقل شد. " مستند گزارشی " گویا از درجه بندی مستندهای تلویزیون ما و به عنوان گروه " د " مستندها ، وارد سینمای مستند ما شد و خفیف و سهل دانستن این گونۀ مستند شاید از همین جا می آید. مازیار بهاری در روزهای کارگاه گفت که در جهان، مستندهای ساده و نزدیک به خبر و شکل گسترش یافتۀ آن را گزارش می گویند و فیلم های محققانه تر و متکی به نگاه و نظر فیلمساز را مستند می خوانند. اگر مصر هستیم که بر فرم گزارشی این فیلم ها تأکید کنیم ، شاید " مستند گزارشگر " عنوان درست تر و دورتری از نگاه خفیف گرایانۀ معمول باشد. به هرحال، کار هم آن گزارش و هم این مستند گزارشگر پیگیری یک رویداد، اغلب در جریان وقوع آن، است و با این حساب، در این وضعیت نگاه جستجوگر، ریزبین و محققانۀ فیلمساز مهم نر از تدارکات پیش از فیلمبرداری و کار مفصل تحقیق است، که در این نوع مستند اغلب نشدنی است. مستند گزارشگر بسیار به کار و فضای ژورنالیسم و کار مطبوعاتی نزدیک است. در گفت و گویی با مازیار بهاری، می گفت : من خبرنگاری هستم که فیلم می سازم. در این نوع مستند رابطۀ فعال فیلمساز با جهان و پیرامون خود، بیرونی بودن شخصیت او و اهمیت دادن به موضوع و برجسته دیدن و برجسته کردن آن ، ونه ذهن و زبان خود، از اصول اولیۀ کار است. مستندهای مستقیم و مشاهده گر هم، گرچه در ساحت متفاوت از مستند گزارشکر با موضوع سر می کنند و نقش نگاه و نظر فیلمساز در آن ها برجسته است، اما در بسیاری جاها از شیوه های مستند گزارشگر بهره می برند. دوربین روی دست، نماهای طولانی، نمایش عدم حضور فیلمساز و پیگیری جریان رویداد در زمان وقوع آن از این گونه شیوه هاست. معرفی اهمیت و جایگاه مستند گزارشگر در جهان امروز و ایران ما مهم است، چون جامعۀ پرتکاپو و نسل پر شر و شور فیلمسازمان از طریق این گونه فیلمسازی پیوند گسترده تری می خورند و از فضایی که عمدۀ فیلمهای گزارشگر از ایران، حاصل دید و نظر گزارشگران غیر ایرانی است، دور می شویم. مستندهای گزارشگر به فیلمسازان جوانی که تشنۀ ثبت اغلب سهل و خام موضوع های پیرامون خوداند، می آموزد که این کار را دانسته تر و هشیارتر انجام دهند و حاصل ماندگارتری به جا بگذارند. در روزهای " کارگاه مستند گزارشی " دو جزوۀ آموزشی در بارۀ این گونۀ مستند نوشتۀ همایون امامی و محمد تهامی نژاد منتشر شد و تهامی نژاد نوشته ای هم در بارۀ مستندهای گزارشی مازیار بهاری داشت که منتشر نشد و در این جا آن را می خوانید. در این نوشته تهامینژاد در بارۀ فیلم و عنکبوت آمد بهاری ننوشته است و در جواب من در این باره گفت با این که فیلم را بسیار قوی و مؤثر میداند، اما نوشتن در بارۀ آن برایش سخت است. نمایش این فیلم در روزهای کارگاه و احتمال نمایش های دیگر آن در فضاهای عمومی تر این امکان را فرهم آورده که در بارۀ مهم ترین فیلم مازیار بهاری بنویسیم. می نویسیم ! مطلب تهامینژاد و گزارشی از فعالیت های سینمایی بهاری را که محمد اطبایی گرد آورده است، می خوانید:
مازیار بهاری مستند سازِ ساكن جهان محمد تهامی نژاد درباره فیلمسازی كه به ساختن فیلمهای گزارشی ، شهره است و می خواهد با ضبط تصویر از حادثه ای دارای ارزش خبری ماندگار، برای مخاطبان هر چه بیشتری جذابیت آفرین باشد، و در عین حال بین خودش و موضوع فاصله ایجاد می كند تا تماشاگر را در تصمیم گیری آزاد بگذارد، شاید عجیب ترین نكته این باشد كه در كارهایش بدنبال عناصر خیال هم بگردیم. آیا بین خیال خلاقیت هنری و گزارش فاصله دار از موضوع، نسبتی وجود دارد؟
گفت و گوی پیروز کلانتری با مازیار بهاری درباره سه سال مستندسازی در عراق اطلاعات بیشتر درباره مازیار بهاری
|
|
|
