|
|
|
مستندساز خارجی یك چیز دیگه س ! پیروز كلانتری
جشنواره برای چه و كه بر پا می شود ؟ جشنواره با چه بر پا می شود ؟ اگر فیلم ها ماده حیات و ویترین اصلی جشنواره هاست، انتظار بی جایی نیست كه به فیلم سازان كه فیلم ها را می سازند، بها داده شود، و شاید مهم ترین و خالص ترین خواست فیلم ساز این است كه فیلمش در شرایط خوبی به نمایش درآید و امكان برقراری گپ و گفت و ارتباط با تماشاگر فیلمش، برای او فراهم شود. این شرایط در جشنواره سینما حقیقت فراهم بود ؟ جواب دقیق به این پرسش، نیاز به یك سوال تاره دارد : برای كدام فیلم و كدام فیلم سازها : ایرانی یا غیر ایرانی ؟! سالن بزرگ شماره یك سینما فلسطین اختصاص به نمایش فیلم های غیر ایرانی داشت، در حالی كه از همان یكی دو روز اول روشن شد كه بر خلاف تصور برنامه ریزان جشنواره گرایش به دیدن مستندهای ایرانی ریاد است و در تمامی روزهای جشنواره چه بسیار پیش آمد كه سالن نمایش فیلم های ایرانی لبریز شد و تماشاگران را پس زد، و در همان حال، سالن یك كم تماشاگر برگزارشد و خالی رفت. سالن فارابی دانشگاه هنر هم، كه تكرار فیلم هاب ایرانی در آن بود، شرایط مطلوبی نداشت، دور از فضای روابط جشنواره بود و ورود به آن گرفت و گیر داشت. برای فیلم سازان غیر ایرانی مهمان، وقت ارتباط و گفت وگو با مخاطب فراهم بود، اما برای فیلم سازان ایرانی، نه. ممكن است به حساب تعدد فیلم ها و فشردگی برنامه های نمایش و ...، هزار جور دلیل و بهانه برای نبود وقت برای این رابطه مطرح شود؛ ایراد من درست به همین نگاه و آن نوع برنامه ریزی است كه گفت و گوی فیلم ساز و مخاطب را فرع بر انباشتن جشنواره از سانس های مختلف فیلم های خارجی می بیند و حرف من این است كه چه چیز مهم تر از این كه فیلم ساز و تماشاگر فیلم با هم رودررو شوند (حتی برای 10 – 15 دقیقه) ؟ این رابطه راكمّی نبینید و نگویید در 10 – 15 دقیقه اتفاق خاصی نمی افتد. مهم، نفس به نفس شدن فیلم ساز و تماشاگر است و جریان یافتن چنین رابطه ای، در نمایش های مختلف در طول جشنواره و همچون جلوه ای از یك فضای عمومی رابطه میان فیلم ساز و مخاطب (نكند مانع و مشكل در دردسرهای شكل گیری همین فضای عمومی بوده است ؟). در بازار فیلم هم وضع بهتر از این نبود. تهیه كننده ها و دیگر مهمانان خارجی جشنواره در ازدحام سالن نمایش فیلم های ایرانی موفق به دیدن فیلم ها نمی شدند و خواست طبیعی و اولیه تماشای فیلم هایی از جشنواره را مطرح می كردند و پاسخ منفی می شنیدند! ( شاهدان مثال، موجودند). چند نهاد تولید و توزیع و صنفی حضور داشتند، اما می دانیم كه تهیه كننده بسیاری از فیلم های مستند ما خود فیلم سازانند. برای عرضه كارهای آنان هیچ فراخوانی داده نشد و هیچ سازو كاری وجود نداشت و فیلم ساز مطلّع و پیگیر، باید فیلم به دست سراغ این وآن را می گرفت. حرف از فیلم ساز جوان و جوان بودن سینمای مستند ایران بر سر هر كوی و برزن سینمای مستندمان ورد كلام و سخنرانی و مصاحبه است و روشن نیست كه این نسل تازه و جوان رابطه جو و پرطلب، اگر در این بزنگاه اصلی به حاشیه رانده می شود، پس كی و كجا قرار است تحویل گرفته شود ؟
( این مطلب بار اول در ویژه نامه روز 2 آبان 87 روزنامه "اعتماد" چاپ شده است.) |
|
|
